Skip navigation links
Trang chủ
Giới thiệu
Thời sự
Văn bản
Tuyên truyền
Thông tin CTTG
Khoa giáo
Giáo dục LLCT
Lịch sử Đảng
Văn hóa-Văn nghệ
Được cập nhật lúc : 03/06/2015 8:33 SA
Quá trình vận động cách mạng thành lập Đảng bộ tỉnh Hải Dương (10/6/1940)
 

 

Năm 1873, thực dân Pháp đánh chiếm Hải Dương và sau 10 năm (1883), chúng hoàn thành ách cai trị trên toàn tỉnh. Dưới sự cai trị của thực dân Pháp, nhân dân Hải Dương đắm chìm trong cảnh lầm than. Không chịu cảnh lầm than và nỗi nhục làm nô lệ, nhân dân Hải Dương đã nhiều lần nổi lên chống thực dân Pháp và bè lũ tay sai, nhưng đều bị thất bại vì không có đường lối đúng đắn và chưa có một chính đảng tiền phong lãnh đạo.

Giữa lúc cả nước nói chung, Hải Dương nói riêng bị khủng hoảng về đường lối, thì năm 1911, Người thanh niên Nguyễn Tất Thành (tức Nguyễn Ái Quốc, Hồ Chí Minh) đã đi bôn ba khắp năm châu bốn bể để tìm đường cứu nước. Người đã đến với chủ nghĩa Mác- Lênin, một học thuyết vĩ đại nhằm giải phóng con người, hướng con người tới một xã hội tự do, bình đẳng, bác ái. Và Người đã khẳng định: "Chỉ có Chủ nghĩa xã hội, chủ nghĩa cộng sản mới giải phóng được các dân tộc bị áp bức và những người lao động trên thế giới khỏi ách nô lệ". Tháng 6-1925, Nguyễn Ái Quốc thành lập "Hội Việt Nam cách mạng thanh niên"- tổ chức tiền thân của Đảng để truyền bá trực tiếp chủ nghĩa Mác Lê nin vào trong nước. Người xác định cách mạng Việt Nam "trước hết phải có Đảng Kách mệnh mới thành công". Và từ năm 1926, lớp chiến sỹ cách mạng đầu tiên, trong đó có đồng chí Nguyễn Lương Bằng (quê ở thôn Đông, xã Thanh Tùng, huyện Thanh Miện), sau đó là các đồng chí Hoàng Quốc Việt, Nguyễn Văn Cừ, Nguyễn Văn Ngọ, Đỗ Ngọc Du, Nguyễn Văn Lịch, Nguyễn Hới, Trần Cung... đã lần lượt về Hải Dương vô sản hoá vào tầng lớp thợ thuyền, trí thức, dân cày trong tỉnh để tuyên truyền, vận động cách mạng, gây dựng lực lượng nòng cốt, thành lập tổ chức "Nông hội đỏ" ở Thanh Hồng (Thanh Hà), các cơ sở của thanh niên ở Ninh Giang, Tứ Kỳ, Gia Lộc, Chí Linh, Kim Thành, thị xã Hải Dương..., một số nơi thành lập được các Chi bộ Việt Nam cách mạng thanh niên như: Thượng Cốc (Gia Lộc), Đọ Xá (Chí Linh), Mạo Khê (Đông Triều) và thị xã Hải Dương. Các hội viên của Việt Nam cách mạng thanh niên tích cực tuyên truyền, vận động cách mạng và vận động quần chúng công nhân, nông dân đấu tranh chống áp bức bóc lột, đòi quyền dân sinh dân chủ.

Phong trào cách mạng ở Hải Dương thời kỳ 1926-1929 trước khi Đảng ta ra đời, tuy chưa phát triển rộng khắp và chưa giành được thắng lợi to lớn nhưng có ý nghĩa cực kỳ quan trọng trong việc truyền bá chủ nghĩa Mác- Lênin, giác ngộ quần chúng nhân dân, chuẩn bị tiền đề chính trị xã hội cho việc hình thành các tổ chức Đảng sau này.

Ngày 3-2-1930, Đảng Cộng sản Việt Nam được thành lập, chưa đầy một tháng, hai Chi bộ Đảng Cộng sản đầu tiên ở Hải Dương được thành lập, đó là Chi bộ Mạo Khê (lúc này Mạo Khê thuộc Hải Dương) do đồng chí Nguyễn Văn Cừ thành lập và Chi bộ Đọ Xá (Chí Linh) do đồng chí Trần Cung thành lập. Sau khi ra đời, hai Chi bộ tích cực tuyên truyền, vận động quần chúng đấu tranh, hưởng ứng phong trào Xô Viết Nghệ Tĩnh. Cuối năm 1932, đồng chí Nguyễn Lương Bằng vượt ngục Hỏa Lò (Hà Nội) về Ấp Dọn (Bình Giang) hoạt động, ra tờ báo "Công Nông" để tuyên truyền, vận động quần chúng.

Từ giữa năm 1936, trước nguy cơ của Chủ nghĩa phát xít và để phối hợp với cuộc đấu tranh của Mặt trận bình dân Pháp, Đảng ta chủ trương: Thành lập Mặt trận Dân chủ Đông Dương để tập hợp mọi lực lượng cho cuộc đấu tranh chống phát xít, chống chiến tranh, đòi dân sinh, dân chủ, hoà bình. Từ đây phong trào cách mạng ở Hải Dương phát triển. Nhiều tổ chức của Mặt trận Dân chủ được thành lập ở trong tỉnh. Cuối năm 1937, đồng chí Lê Thanh Nghị được Trung ương và Xứ uỷ Bắc Kỳ cử về Hải Dương xây dựng cơ sở cách mạng. Đồng chí đã chủ trì cuộc họp thống nhất phong trào Mặt trận Dân chủ trong phạm vi toàn tỉnh và tháng 8-1938, đồng chí Lê Thanh Nghị thành lập Chi bộ Đảng nhà máy nước Ninh Giang; tổ chức công nhân đòi tăng lương, giảm giờ làm. Cũng thời gian này, Chi bộ thị xã Hải Dương, Chi bộ Cổ Am (Vĩnh Bảo) cũng được thành lập. Từ đây các cuộc đấu tranh từ thành thị đến nông thôn đòi tăng lương, giảm giờ làm, chống đánh đập, chống sưu cao, thuế nặng, chống địa chủ cường hào áp bức ngày càng mạnh mẽ.

Tháng 9-1939, chiến tranh thế giới thứ hai bùng nổ. Chính phủ Pháp phản bội lại nhân dân, đi theo con đường phát xít hoá. Ở Đông Dương, Chính quyền thực dân cũng thẳng tay đàn áp phong trào cách mạng. Trước tình hình trên, Hội nghị Trung ương Đảng lần thứ VI (11-1939) đã quyết định: Chuyển hướng chiến lược cho phù hợp với tình hình mới và quyết định thành lập Mặt trận phản đế thay cho Mặt trận Dân chủ và chuyển trọng tâm công tác về nông thôn, tranh thủ các hình thức hợp pháp và bất hợp pháp để hoạt động.

Thực hiện Chủ trương của Trung ương, Liên Tỉnh uỷ B được thành lập, bao gồm các tỉnh: Hải Dương, Hải Phòng, Kiến An, Quảng Yên, Hòn Gai, Hưng Yên. Sau khi được thành lập, Liên Tỉnh uỷ B chọn Tạ Xá (nay là xã Hợp Tiến) huyện Nam Sách làm trung tâm hoạt động; các đồng chí Lương Khánh Thiện, Thành Ngọc Quản, Nguyễn Mạnh Hoan, Chu Thị Kim Sơn, Nguyễn Tân Phúc lần lượt được cử về đây hoạt động. Được cán bộ của Liên Tỉnh uỷ B trực tiếp giúp đỡ, đầu năm 1940, phong trào cách mạng ở Hải Dương được phục hồi và phát triển, thành lập được các Hội phản đế. Ngày 19-5-1940; Chi bộ Đảng Tạ Xá (Hợp Tiến, Nam Sách) được thành lập. Đây là Chi bộ Đảng đầu tiên của huyện Nam Sách và tỉnh Hải Dương thời kỳ này. Đến giữa năm 1940, phong trào cách mạng trong tỉnh lên rất cao.

Trước sự phát triển ngày càng mạnh mẽ và rộng khắp của phong trào cách mạng, đòi hỏi phải có sự lãnh đạo, chỉ đạo tập trung, thống nhất trong toàn tỉnh. Được sự đồng ý của Xứ uỷ Bắc Kỳ, Liên Tỉnh uỷ B tổ chức thành lập Ban Tỉnh uỷ lâm thời Hải Dương (tức Đảng bộ tỉnh Hải Dương) vào ngày 10-6-1940 tại nhà cụ Lê Thị Thạnh, thôn Bến, xã Tạ Xá (nay là xã Hợp Tiến) huyện Nam Sách. Ban Tỉnh uỷ lâm thời gồm 3 đồng chí: Nguyễn Mạnh Hoan, Chu Thị Kim Sơn và Nguyễn Tấn Phúc, do đồng chí Nguyễn Mạnh Hoan làm Bí thư. Ngoài việc chỉ định Ban Tỉnh uỷ lâm thời, Hội nghị thành lập Tỉnh uỷ còn bàn và đề ra một số nhiệm vụ trước mặt là: Tiếp tục chuyển hướng hoạt động cho phù hợp với tình hình mới; tích cực phát triển các Hội phản đế ở nông thôn, các cơ sở cách mạng ở nhà máy, xí nghiệp, đồn điền, thành lập đội tự vệ chiến đấu, lựa chọn những quần chúng ưu tú để kết nạp vào Đảng và thành lập các Chi bộ Đảng; tổ chức quần chúng đấu tranh hợp pháp đòi quyền lợi kinh tế.

Hội nghị thành lập Đảng bộ tỉnh Hải Dương và Ban Tỉnh uỷ lâm thời ra đời ở Tạ Xá (xã Hợp Tiến, Nam Sách) ngày 10-6-1940 đánh dấu bước trưởng thành và phát triển về chất của phong trào cách mạng Hải Dương; đi vào lịch sử của Đảng bộ và nhân dân tỉnh nhà như một sự kiện chính trị trọng đại, đánh dấu mốc son trên con đường cùng cả nước đấu tranh vì mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội./.

In trang Quay lại Lên trên
Trang chủ Liên hệ Sơ đồ Site
na