Skip navigation links
Trang chủ
Giới thiệu
Thời sự
Văn bản
Tuyên truyền
Thông tin CTTG
Khoa giáo
Giáo dục LLCT
Lịch sử Đảng
Văn hóa-Văn nghệ
Được cập nhật lúc : 18/08/2015 9:31 SA
Cách mạng Tháng 8 ở Hải Dương
 

Cách mạng tháng Tám năm 1945 ở Hải Dương 

Chủ trương tổng khởi nghĩa của Đảng được Đại hội quốc dân họp ở Tân Trào, Sơn Dương, Tuyên Quang ngày 16/8/1945 nhất trí tán thành. Đại hội quyết định thành lập Uỷ ban giải phóng dân tộc Việt Nam (Chính phủ lâm thời), do đồng chí Hồ Chí Minh làm Chủ tịch... Sau Đại hội quốc dân, Hồ Chí Minh gửi thư kêu gọi đồng bào cả nước "..Giờ quyết định cho vận mệnh dân tộc ta đã đến. Toàn quốc đồng bào hãyđứngdậyđemsứctamàtựgiảiphóngchota..."(*).

Ở Hải Dương, cuộc tổng khởi nghĩa giành chính quyền diễn ra trong điều kiện có nhiều thuận lợi cơ bản: lực lượng Cách mạng, bao gồm lực lượng chính trị đông đảo và lực lượng vũ trang, bán vũ trang của tỉnh đã đủ lớn mạnh, đội ngũ cán bộ của Đảng và Mặt trận Việt Minh đã vững vàng qua thử thách đấu tranh, được tăng cường trong cao trào Cứu quốc; nhân dân hăng hái làm Cách mạng, sẵn sàng đứng lên khởi nghĩa giành chính quyền...Song, Đảng bộ và nhân dân Hải Dương phải vượt qua nhiều khó khăn trở ngại trước khi giành được thắng lợi...

Trước tình thế rất khẩn trương của Cách mạng, được sự chỉ đạo của Xứ Uỷ Bắc kỳ. Tỉnh Ủy Hải Dương triệu tập Hội nghị cán bộ ở Đông Thôn (xã Thanh Tùng, huyện Thanh Miện) từ ngày 13/8/1945 do đồng chí Nguyễn Văn Kha chủ trì với sự có mặt đầy đủ của các đồng chí trong Ban Tỉnh Uỷ, Ban Cán sự Việt Minh và các đồng chí phụ trách Việt Minh của các Huyện...Hội nghị quyết định phải tăng cường công tác xây dựng Đảng, xây dựng mặt trận; trên cơ sở đó đẩy mạnh hoạt động cách mạng của quần chúng để tạo những thời cơ thuận lợi cho cuộc tổng khởi nghĩa và đợi lệnh tổng khởi nghĩa giành chính quyền từ Trung ương...Song, do tình hình chuyển biến quá nhanh, điều kiện giao thông liên lạc lúc này gặp nhiều khó khăn nên lệnh tổng khởi nghĩa của Trung ương chưa về tới địa phương. Tuy nhiên khi nhận được tin Nhật đầu hàng Đồng Minh, Hội nghị Tỉnh Uỷ quyết định phát động toàn dân khởi nghĩa giành chính quyền...

Ngày 17/8/1945 huyện Cẩm Giàng khởi nghĩa, mở đầu cho tổng khởi nghĩa giành chính quyền ở Hải Dương...Từ mờ sáng, quần chúng cách mạng ở các địa phương, đội ngũ chỉnh tề, mang cờ đỏ sao vàng và vũ khí hiên ngang tiến vào huyện đường. Bọn quan lại, binh lính hoảng sợ đầu hàng, giao lại hồ sơ, sổ sách, triện đồng và vũ khí cho Cách mạng. Đoàn quân Cách mạng sau khi chiếm huyện lỵ, đã tiến hành biểu tình tuần hành qua huyện lỵ, vừa đi vừa hô vang các khẩu hiệu: "Ủng hộ Việt Minh", "Thành lập chính quyền cách mạng"...Cán bộ Việt Minh chuẩn bị thành lập Uỷ ban nhân dân Cách mạng huyện và chỉ đạo việc giành chính quyền ở các thôn xã...Cùng ngày, tại các huyện Kim Thành, Kinh Môn quần chúng cách mạng cũng nổi dậy giành chính quyền thắng lợi.

Tại thị xã Hải Dương, nhờ thấm nhuần tinh thần của chỉ thị "Nhật-Pháp bắn nhau và hành động của chúng ta", cán bộ ở đây đã chuẩn bị tinh thần khởi nghĩa từ trước nên khi được tin bọn cầm đầu chính quyền bù nhìn tỉnh cùng đoàn "Thanh Niên Phan Anh" tổ chức một cuộc mít tinh lớn ủng hộ chính phủ Trần Trọng Kim, các đồng chí đã kịp thời họp bàn kế hoạch, chuẩn bị lực lượng để biến cuộc mít tinh này thành một cuộc mít tinh ủng hộ Việt Minh. Đúng 15h ngày 17/8/1945 cuộc mít tinh do chính quyền bù nhìn được tổ chức đã diễn ra. Chúng tập trung ở Câu lạc bộ An Nam (nay là thư viện tỉnh Hải Dương ) định diễu qua các phố lớn rồi về mít tinh tại sân Vọng Cung (nay là nhà hát Nhân dân). Nhưng đoàn biểu tình mới đến giữa phố Đông Thị (nay là phố Quang Trung) thì có súng hiệu nổ. Lực lượng của ta bố trí hai bên đường nhập vào hàng người biểu tình cùng với một số người đã bố trí trước trong đoàn biểu tình, hạ cờ "quẻ ly" xuống và giương cờ sao vàng lên. Những khẩu hiệu "đả đảo chính phủ Trần Trọng Kim", "ủng hộ cách mạng, ủng hộ việt Minh"...vang lên khắp các đường phố. Đoàn biểu tình ngày một đông, tới trước vườn hoa Bảo Đại (nay là quảng trường độc lập) dừng lại để tổ chức mít tinh, cán bộ Việt Minh diễn thuyết nói rõ mười chính sách cứu nước của Mặt trận Việt Minh, báo tin Nhật đầu hàng Đồng Minh và kêu gọi mọi người tham gia, ủng hộ Việt Minh giành độc lập cho dân tộc. Ảnh hưởng của làn sóng Cách mạng như thác lũ, lan nhanh khắp thị xã. Sau đó đoàn quân khởi nghĩa được Việt Minh tổ chức lần lượt đi chiếm các công sở của tỉnh, đến dinh tổng đốc, trại lính Nhật và trại bảo an binh. Hoảng sợ trước bão táp của Cách mạng, tên tỉnh trưởng đã bỏ trốn từ trước, các viên chức còn lại trong chính quyền bù nhìn cùng tên phó tỉnh trưởng Trần Văn Tuyên đầu hàng, bàn giao ấn tín, hồ sơ, sổ sách cho Cách mạng và xin được tham gia Uỷ ban nhân dân Cách mạng lâm thời. Ở Trại Bảo an binh, do quần chúng cách mạng gây áp lực mạnh nên bọn địch phải chịu giao toàn bộ vũ khí, gồm 200 khẩu súng trường và một số súng máy cùng đạn dược cho Cách mạng. Cuộc khởi nghĩa giành chính quyền ở thị xã Hải Dương thắng lợi (chiều ngày 17/8/1945) là một trong 4 tỉnh lỵ giành chính quyền thắng lợi đầu tiên trong cả nước (đó là các tỉnh Bắc Giang, Hà Tĩnh và Quảng Nam).

Sau Cẩm Giàng, Kim Thành, Kinh Môn và cuộc khởi nghĩa ở tỉnh lỵ Hải Dương giành thắng lợi nhanh chóng đã làm cho bọn nguỵ quyền và các tổ chức phản động ở địa phương càng thêm hoang mang, rệu rã, tất thẩy nhân dân đều vui mừng, nô nức trong không khí chiến thắng của Cách mạng.

Ở các huyện còn lại, dưới sự lãnh đạo của các cơ sở Đảng và Việt Minh, quần chúng nhân dân với vũ khí thô sơ nhưng rất kiên cường gương cao cờ đỏ sao vàng, hô vang khẩu hiệu cách mạng và xông vào các huyện đường lật đổ chính quyền phong kiến bù nhìn, thiết lập chính quyền Cách mạng: Ngày 18/8/1945, hai huyện Bình Giang, Thanh Miện khởi nghĩa thắng lợi, giành chính quyền về tay nhân dân. Ngày 29/8/1945, các huyện Gia Lộc, Nam Sách cũng giành được chính quyền. Ngày 20/8/1945 Ban lãnh đạo khởi nghĩa huyện Ninh Giang, Vĩnh Bảo lãnh đạo khởi nghĩa thắng lợi. Ngày 22/8/1945, Thanh Hà, Tứ Kỳ khởi nghĩa thành công. Riêng huyện Đông Triều, sau khởi nghĩa thành lập Chiến khu Trần Hưng Đạo, Uỷ Ban quân sự cách mạng Chiến khu được thành lập và hoạt động công khai, chính quyền địch hoàn toàn tan rã, Uỷ Ban Nhân Dân cách mạng huyện được thành lập trong cao trào tiền khởi nghĩa...

Chỉ trong vòng 6 ngày (từ ngày 17 đến 22/8/1945) cuộc Tổng khởi nghĩa giành chính quyền ở Hải Dương đã hoàn toàn thắng lợi. Tiếp theo các huyện, lần lượt các thôn xã trong tỉnh, dưới sự lãnh đạo của Việt Minh và cơ sở Đảng, quần chúng nhân dân nổi dậy thu trện bạ của tổng lý, tuyên bố xoá bỏ chính quyền phong kiến, thiết lập Uỷ ban nhân dân Cách mạng lâm thời.

Thắng lợi của Cách mạng tháng Tám ở Hải Dương là sự đóng góp xứng đáng của Đảng bộ và nhân dân địa phương vào thắng lợi chung của Cách mạng tháng Tám trong cả nước, cuộc cách mạng khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà - Nhà nước công nông đầu tiên ở Đông Nam Á, mở đầu kỷ nguyên độc lập tự do và chủ nghĩa xã hội của dân tộc ta.

In trang Quay lại Lên trên
Trang chủ Liên hệ Sơ đồ Site
na