Skip navigation links
Trang chủ
Giới thiệu
Thời sự
Văn bản
Tuyên truyền
Thông tin CTTG
Khoa giáo
Giáo dục LLCT
Lịch sử Đảng
Văn hóa-Văn nghệ
Được cập nhật lúc : 11/09/2012 2:30 SA
Tiểu sử Đồng chí Tổng bí thư Nguyễn Văn Cừ

 

Đồng chí Nguyễn Văn Cừ

Tháng 3/1938, theo đề nghị của đồng chí Nguyễn Văn Cừ tại Hội nghị Trung ương lần thứ V tại Bà Điểm, huyện Hóc Môn, tỉnh Gia Định, Hội nghị quyết định thành lập Mặt trận Dân chủ Đông Dương và bầu Ban Chấp hành Trung ương gồm 11 ủy viên. Đồng chí Nguyễn Văn Cừ được bầu làm Tổng Bí Thư của Đảng Cộng sản Đông Dương.

Nguyễn Văn Cừ sinh ngày 9/7/1912 trong một gia đình nhà Nho nghèo ở xã Phù Khê, huyện Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh. Thủa nhỏ, ông đã nổi tiếng khắp vùng là người thông minh, hiếu học. Tháng 9/1927, vượt qua kỳ thi tuyển với kết quả xuất sắc, ông được nhận vào học ở trường Bưởi với suất học bổng toàn phần. Không tự ti, mặc cảm với những thiếu thốn về vật chất, ông đã vượt lên tất cả, miệt mài học tập, thể hiện rõ tư chất thông minh, tính kiên trì, kỳ thi nào cũng đạt kết quả xuất sắc.

Nguyễn Văn Cừ đã không chỉ trưởng thành trong việc tiếp thu kiến thức văn hóa, mà còn được bồi dưỡng tinh thần yêu nước và cách mạng. Ngay sau khi nhập học trưởng Bưởi, ông đã bí mật tham gia Hội Việt Nam Cách mạng thanh niên và có điều kiện tiếp xúc với những tài liệu quan trọng, như cuốn “Đường cách mệnh” của Nguyễn Ái Quốc cùng nhiều sách, báo bí mật khác, đồng thời tích cực tham gia công tác của Hội.

Đầu năm 1928, Nguyễn Văn Cừ được chi bộ tổ chức kết nạp vào Hội Việt Nam Cách mạng thanh niên. Vốn là người thẳng thắn, cương trực, có tinh thần tự tôn dân tộc, Nguyễn Văn Cừ không chịu nổi thái độ khinh rẻ, miệt thị của một số giáo viên người Pháp đối với học trò người Việt, đồng chí đã cùng một số bạn bè làm bài thơ đả kích những kẻ vô sỉ đó. Bài thơ không những đã châm biếm đội ngũ giáo viên tay sai người Pháp mà còn đả phá nền giáo dục thực dân áp đặt tại Đông Dương lúc bấy giờ. Khi bị thực dân Pháp điều tra, truy tìm tác giả bài thơ, không muốn bạn bè liên lụy, Nguyễn Văn Cừ đứng ra nhận là tác giả bài thơ. Sở Mật thám Hà Nội đã bắt và thẩm vấn đồng chí suốt 5 ngày liền nhưng không có kết quả, chúng phải trả tự do cho anh.

Tháng 5/1928, Hiệu trưởng Trưởng Bưởi cho gọi Nguyễn Văn Cừ, sau khi mạt sát anh về cái gọi là "hành vi chống đối", y liền ra quyết định đuổi học. Không ân hận về những việc làm đúng đắn của mình, Nguyễn Văn Cừ quyết định về làng Hà Lỗ thuộc phủ Từ Sơn dạy học.

Tháng 8/1928, bất ngờ mật thám Bắc Ninh bắt anh và gán cho tội “hoạt động chính trị”, rồi giải về Sở Mật thám Hà Nội. Sau 12 ngày giam giữ và liên tục bị thẩm vấn, mặc dù bị tra khảo gắt gao nhưng Nguyễn Văn Cừ không nhận mình phạm bất cứ tội danh nào. Cuối cùng, lại một lần nữa chúng buộc phải trả lại tự do cho anh.

Cuối tháng 9/1928, Nguyễn Văn Cừ được tổ chức của Hội Việt Nam Cách mạng thanh niên cử đi tham gia phong trào “vô sản hóa” ở vùng mỏ Quảng Ninh và từ đây anh trở thành nhà cách mạng.

Cuối năm 1928, Nguyễn văn Cừ đến hoạt động tại mỏ than Vàng Danh. Tại đây, đồng chí nhận ra rằng để tuyên truyền, giác ngộ công nhân và quần chúng, phải sâu sát phong trào, hiểu rõ tâm tư, nguyện vọng của họ, từ đó vận động, tổ chức họ tham gia các phong trào cách mạng. Bằng sự linh hoạt, sáng tạo, đồng chí đã tổ chức và thành lập chi bộ Hội Việt Nam Cách mạng thanh niên mỏ than Vàng Danh và tổ chức được một số quần chúng tích cực tham gia Công hội mỏ.

Ngày 17/6/1929, tại số nhà 312, phố Khâm Thiên, Hà Nội, Hội nghị thành lập Đông Dương Cộng sản Đảng được tổ chức. Hội nghị quyết định tuyển lựa những người tiên tiến nhất của Hội Việt Nam Cách mạng thanh niên để kết nạp vào Đảng. Tại đây, các đồng chí: Nguyễn Văn Cừ, Lê Văn Lương, Hạ Bá Cang... được công nhận là những đảng viên đầu tiên của Đông Dương Cộng sản Đảng.

Tháng 9/1929, đồng chí Nguyễn Văn Cừ được điều về Hải Phòng để vừa chữa bệnh, vừa phụ trách xây dựng một trạm liên lạc của Trung ương Đông Dương Cộng sản Đảng với nước ngoài bằng đường biển. Dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo của anh, toàn khu mỏ đã có bốn chi bộ Hội Việt Nam Cách mạng thanh niên được chuyển đổi về mặt tổ chức thành chi bộ Đông Dương Cộng sản Đảng.

Cuối tháng 10/1929, đồng chí Nguyễn Văn Cừ được cử về phụ trách tổ chức đảng ở mỏ than Mạo Khê - nơi có truyền thống đấu tranh và có cơ sở Hội Việt Nam Cách mạng thanh niên từ rất sớm, nhưng hiện đang gặp khó khăn do bị địch đàn áp tàn bạo. Lại một lần nữa, Nguyễn Văn Cừ hòa vào cuộc sống lao động của anh em thợ thuyền nơi đây. Dưới sự chỉ đạo trực tiếp của anh, phong trào đấu tranh cách mạng ở Mạo Khê từng bước được củng cố và phát triển vững chắc.

Đầu năm 1930, đồng chí Nguyễn Văn Cừ đã chủ trì thành lập chi bộ Đảng Cộng sản Việt Nam mỏ than Mạo Khê, sau đó được tổ chức phân công nhiệm vụ mới. Trong vai trò là phái viên của Trung ương Đảng tại vùng mỏ, với nhiệt tình cách mạng sẵn có và năng nổ trong hoạt động, đồng chí đã lần lượt thành lập được 05 chi bộ Đảng Cộng sản Việt Nam ở Hòn Gai, Cẩm Phả, Cửa Ông, Uông Bí, Vàng Danh. 

Ngày 15/2/1931, trên đường đi công tác tại Cẩm Phả, đồng chí Nguyễn Văn Cừ bị mật thám Pháp bắt, đưa về Sở Mật thám Hòn Gai. Bọn chúng đã dùng đủ mọi thủ đoạn nhà nghề, từ dụ dỗ đến cực hình tra tấn dã man, nhưng không khuất phục được ý chí kiên cường, tinh thần kiên định của người cộng sản trẻ tuổi một lòng tận trung với Đảng.

Ngày 13/5/1931, Nguyễn Văn Cừ bị thực dân Pháp đưa ra xét xử tại Hội đồng đề hình Hà Nội. Trước phiên tòa, đồng chí Nguyễn Văn Cừ dõng dạc bác bỏ những lời buộc tội của viên biện lý. Khi chánh án hỏi: Anh làm nghề gì? Anh trả lời: Tôi làm nghề cách mệnh! Rồi anh nói tiếp: “Có phải tòa khép tôi vào tội có chân trong Đảng Cộng sản và âm mưu làm rối trị an chăng? Vì đâu mà tôi phải làm cách mệnh? Vì bọn đế quốc quá áp bức quần chúng, tìm hết cách mà bóc lột, nào sưu thuế, nào quốc trái… Còn bảo là "rối cuộc trị an" thì cuộc trị an ấy là do tư bản đặt ra để bảo vệ họ, chúng tôi là vô sản giai cấp thì phải phá cuộc trị an ấy!”.

Ngày 16/5/1931, trong phiên xử cuối cùng, mặc dù không tìm ra chứng lý để buộc tội, nhưng tòa án thực dân vẫn kết án Nguyễn Văn Cừ "Phát lưu chung thân" và đày ra Côn Đảo.

Tối ngày 13/7/1931, Nguyễn Văn Cừ và đoàn tù cập bến Côn Đảo, nơi "địa ngục trần gian". Đồng chí bị giam cầm ở Khám 3 thuộc Banh 2, cùng các đồng chí Bùi Công Trừng, Bùi Lâm, Lê Thanh Nghị, Hoàng Quốc Việt, Nguyễn Văn Linh... Tại đây, mặc dù nhiều lần bị đánh đập với đủ các ngón đòn tra tấn cực kỳ dã man, nhưng đồng chí vẫn tỏ rõ bản lĩnh người chiến sĩ cộng sản trẻ tuổi kiên trung, bất khuất, không khuất phục trước kẻ thù, hết lòng thương yêu đồng chí, luôn tin tưởng vững chắc vào thắng lợi của sự nghiệp cách mạng. Để thống nhất hành động đấu tranh, tại đây các đồng chí đã bí mật thành lập chi bộ Đảng, trong đó các đồng chí cốt cán như: Nguyễn Văn Cừ, Hoàng Quốc Việt, Lương Khánh Thiện, sau bổ sung Lê Duẩn, Hà Huy Giáp nằm trong Ban Chi ủy. Nguyễn Văn Cừ lấy vốn kinh nghiệm hoạt đông thực tiễn, thực hiện khẩu hiệu "Biến nhà tù đế quốc thành trường học cách mạng", đồng chí lao vào nghiên cứu lý luận.

Tháng 11/1936, đồng chí Nguyễn Văn Cừ được thực dân Pháp trả lại tự do với điều kiện chịu sự quản thúc của chính quyền tại nơi cư trú. Do đó, khi trở về Hà Nội, Nguyễn Văn Cừ phải rút vào hoạt động bí mật. Đầu năm 1937, Nguyễn Văn Cừ dự họp Ủy ban Sáng kiến và được phân công phụ trách công tác móc nối liên lạc với các đồng chí ở Trung Kỳ, đồng thời trực tiếp tham gia khôi phục và phát triển các cơ sở Đảng ở khu vực Hà Nội và các vùng phụ cận.

Tháng 3/1937, đồng chí Nguyễn Văn Cừ tham gia Hội nghị thành lập Xứ ủy Bắc Kỳ lâm thời và được cử vào Ban Thường vụ, rồi được phân công làm đại diện của Xứ ủy bên cạnh Trung ương, đồng thời theo dõi công tác tuyên truyền.

Cuối tháng 8/1937, tại Hội nghị Trung ương mở rộng ở Sài Gòn, với sự có mặt của các đồng chí: Hà Huy Tập, Lê Hồng Phong, Nguyễn Chí Diểu, Võ Văn Tần, Nguyễn Thị Minh Khai… tham dự. Tại Hội nghị này, đồng chí Nguyễn Văn Cừ đã tham luận về “công tác hoạt động quần chúng của Đảng” và đồng chí được Hội nghị thống nhất bầu vào Ban Chấp hành Trung ương.

Tháng 3/1938, đồng chí Nguyễn Văn Cừ dự Hội nghị Trung ương lần thứ V tại Bà Điểm, huyện Hóc Môn, tỉnh Gia Định. Tại đây, Nguyễn Văn Cừ đưa ra đề nghị thành lập Mặt trận Dân chủ Đông Dương và được Hội nghị nhất trí. Hội nghị đã bầu Ban Chấp hành Trung ương gồm 11 ủy viên, đồng chí Nguyễn Văn Cừ được bầu làm Tổng Bí Thư của Đảng Cộng sản Đông Dương.

Tháng 9/1939, đồng chí trực tiếp triệu tập và chủ trì Hội nghị mở rộng Xứ ủy Bắc Kỳ, phổ biến tình hình, đồng thời ra quyết định rút ngay một số cán bộ chủ chốt vào hoạt động bí mật và phân công một số cán bộ Xứ ủy và Thành ủy Hà Nội đi xây dựng căn cứ bí mật của Đảng.

Cuối năm 1939, đồng chí Nguyễn Văn Cừ trở lại Sài Gòn triệu tập và chủ trì Hội nghị Trung ương lần thứ VI. Tại Hội nghị này, lần đầu tiên tài liệu Chính sách mới do đồng chí soạn thảo đã được lấy làm văn kiện chính thức của Hội nghị. Theo đó, Hội nghị đã quyết định chuyển toàn bộ hoạt động của Đảng từ hoạt động công khai sang hoạt động bí mật; chuyển khẩu hiệu “đấu tranh đòi dân sinh, dân chủ” sang “đấu tranh đánh đổ chế độ thực dân, giành độc lập dân tộc”; thành lập Mặt trận Dân tộc thống nhất phản đế Đông Dương thay cho Mặt trận Dân chủ Đông Dương.

Ngày 17/01/1940, tại ngôi nhà 312, đường Nguyễn Tấn Nghiệm, Sài Gòn, Tổng Bí thư Nguyễn Văn Cừ bị địch bắt, đưa về bốt Ca-ti-na (nay là đường Đồng Khởi, thành phố Hồ Chí Minh). Thực dân Pháp dùng mọi cách tra tấn, dụ dỗ hòng khai thác những bí mật của Đảng, nhưng tất cả những thủ đoạn bỉ ổi, dã man và hèn hạ của chúng đều thất bại trước ý chí đanh thép của người cộng sản kiên trung, chúng đành đưa đồng chí về giam tại Khám Lớn - Sài Gòn.

Ngày 3/9/1940, đồng chí bị Tòa Tiểu hình Sài Gòn kết án 5 năm tù giam, 10 năm quản thúc. Tiếp đó, Tòa án Binh Sài Gòn lại đưa ra xét xử, kết án 5 năm tù, 20 năm biệt xứ và cấm cố các quyền dân sự, chính trị. Tiếp đến, Tòa Thượng thẩm Sài Gòn lại đưa ra xét xử, khép án 5 năm tù, 10 năm biệt xứ và mất quyền dân sự, chính trị.

Sau cuộc khởi nghĩa Nam Kỳ, Tòa án Binh Sài Gòn lại tiếp tục đưa đồng chí Nguyễn Văn Cừ ra xét xử lại một lần nữa. Chúng quy cho đồng chí "Là người khởi thảo Nghị quyết thành lập Mặt trận Dân tộc thống nhất phản đế, người chủ trương bạo động đe dọa quyền lợi của mẫu quốc ở Đông Dương và là người chịu trách nhiệm tinh thần của cuộc khởi nghĩa Nam Kỳ" và kết án tử hình.

Vào lúc 6 giờ sáng ngày 26/8/1941, thực dân Pháp đã đưa đồng chí Nguyễn Văn Cừ - Tổng Bí Thư của Đảng Cộng sản Đông Dương và các đồng chí: Nguyễn Thị Minh Khai, Võ Văn Tần, Nguyễn Hữu Tiến, Nguyễn Văn Tây, Nguyễn Văn Huân đến trường bắn Ngã Ba Giồng, thuộc xã Tân Thới Thuận, huyện Hóc Môn và xử bắn trước đông đảo đồng bào. Trước khi hi sinh, dù bị bịt mắt và trói vào cột nhưng các đồng chí Nguyễn Văn Cừ, Nguyễn Thị Minh Khai… đã hô vang "Những khẩu hiệu cách mạng" cho đến khi súng nổ, các đồng chí gục xuống mới thôi.

Tổng Bí thư Nguyễn Văn Cừ thuộc thế hệ những người cộng sản đầu tiên thời kỳ đấu tranh vận động thành lập Đảng ta. Cuộc đời hoạt động cách mạng tuy ngắn ngủi, song Nguyễn Văn Cừ, một chiến sĩ cộng sản kiên trung, một lãnh tụ tài năng của Đảng, đã hiến dâng trọn đời mình cho sự nghiệp cách mạng của Đảng và dân tộc.       

Ninh Phương

(Nguồn: Tư liệu lãnh tụ - Đảng Cộng sản Việt Nam)

 

In trang Quay lại Lên trên
Trang chủ Liên hệ Sơ đồ Site
na