Skip navigation links
Trang chủ
Giới thiệu
Thời sự
Tin hoạt động TG
Văn bản
Tuyên truyền
Thông tin CTTG
Khoa giáo
Giáo dục LLCT
Lịch sử Đảng
Văn hóa-Văn nghệ
Được cập nhật lúc : 10/09/2012 11:28 CH
Nguyễn Lương Bằng với Hải Dương và Hải Dương với Nguyễn Lương Bằng

Trong Hồi ký của mình, đồng chí Nguyễn Lương Bằng viết: “Gia đình tôi mảnh đất cắm dùi cũng không có”. Thời niên thiếu, Nguyễn Lương Bằng đã hun đúc ý chí quật cường dân tộc qua lời bà nội kể cho nghe chuyện chống Pháp của các sĩ phu yêu nước như: Tán Thuật, Đốc Tít

Đồng chí Nguyễn Lương Bằng, sinh ngày 02/4/1904 tại thôn Đông, xã Đoàn Tùng, tổng Đoàn Lâm, huyện Thanh Miện, phủ Ninh Giang, tỉnh Hải Dương (nay là thôn Đông, xã Thanh Tùng, huyện Thanh Miện, tỉnh Hải Dương). Đồng chí sinh ra trong một gia đình nhà nho nghèo, có truyền thống yêu nước, cha làm nghề dạy học, mẹ làm ruộng và thêm hàng xáo. Bố mẹ đồng chí Nguyễn Lương Bằng sinh được bốn người con, chỉ có đồng chí là con trai và là con út trong gia đình. Với một gia đình đông con, ở một vùng quê thuần nông, mọi sinh hoạt chỉ trông vào đồng lương của cha dạy học và sự lam lũ của mẹ, cảnh nghèo khó, bần cùng luôn là gánh nặng theo suốt gia đình. Trong Hồi ký của mình, đồng chí Nguyễn Lương Bằng viết: “Gia đình tôi mảnh đất cắm dùi cũng không có”. Thời niên thiếu, Nguyễn Lương Bằng đã hun đúc ý chí quật cường dân tộc qua lời bà nội kể cho nghe chuyện chống Pháp của các sĩ phu yêu nước như: Tán Thuật, Đốc Tít v.v.

Đầu năm 1921, ở tuổi 17, cậu thanh niên Nguyễn Lương Bằng đã phải sớm rời quê hương ra Hải Phòng kiếm sống. Ở Hải Phòng, từ năm 1921 đến 1925, Nguyễn Lương Bằng vừa làm thuê, phụ bếp cho khách sạn, nhà hàng của người Pháp, người Ấn, vừa học thêm chữ quốc ngữ và tiếng Pháp để mở rộng tầm hiểu biết, khi có điều kiện tham gia phong trào cứu nước.

Mùa thu năm 1925, Nguyễn Lương Bằng xin phụ việc trên tàu biển Căng tông (Canton) của Pháp theo hải trình Hải Phòng- Hồng Kông, sau đó làm đầu bếp trên một chiếc thuyền của Pháp ở Sa Diện (Quảng Châu- Trung Quốc). Ở Sa Diện, Nguyễn Lương Bằng đã  tiếp xúc với một số người Việt gốc Hoa có tư tưởng cách mạng, viếng mộ Phạm Hồng Thái ở Hoàng Hoa Cương, được gặp đồng chí Vương -tức Nguyễn Ái Quốc và đồng chí Ích- tức Hồ Tùng Mậu v.v. Sẵn có tinh thần yêu nước, gặp được các tư tưởng tiến bộ, đồng chí đã sớm giác ngộ cách mạng.

Tháng 12-1925, Nguyễn Lương Bằng được kết nạp vào Hội Việt Nam cách mạng Thanh niên- tổ chức tiền thân của Đảng Cộng sản Việt Nam. Đồng chí được dự các lớp huấn luyện về chủ nghĩa Mác- Lênin do lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc trực tiếp giảng dạy. Từ đó, đồng chí Nguyễn Lương Bằng hiểu được chủ nghĩa Mác- Lênin, hiểu được con đường phải đi của cách mạng Việt Nam và quyết định đi theo con đường mà lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc đã lựa chọn. Đây là sự kiện mang tính bước ngoặt trong cuộc đời hoạt động của đồng chí Nguyễn Lương Bằng, đánh dấu sự chuyển hướng từ chủ nghĩa yêu nước đi tới chủ nghĩa cộng sản khoa học.

   Mùa thu năm 1926, Tổng bộ Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên họp, đồng chí Nguyễn Ái Quốc nêu ý kiến về việc cử người về nước hoạt động. Đồng chí Nguyễn Lương Bằng đã tình nguyện xin về nước thực hiện nhiệm vụ này.

Đầu tháng 5-1927, Nguyễn Lương Bằng trở về Hải Phòng hoạt động, xin được việc làm trên tàu Sông Bô- một hãng vận tải tư nhân của Pháp, chạy đường Hải Phòng- Hồng Công- Quảng Châu và ngược lại. Mặc dù bị kiểm soát rất gắt gao, nhưng cứ mỗi lần tàu cập bến Hải Phòng, đồng chí Nguyễn Lương Bằng vẫn chuyển cuốn “Đường Kách mệnh”, báo “Thanh niên” và các tài liệu khác của Tổng bộ Thanh niên cho cơ sở cách mạng ở Hải Phòng làm tài liệu tuyên truyền cách mạng ở trong nước - trong đó có Hải Dương.

Cuốn “Đường Kách mệnh” về Hải Dương vào những năm 1927-1929, được nhiều thanh niên trí thức trong tỉnh truyền nhau đọc. Cũng thời gian này, một số hội viên của Hội Việt Nam cách mạng Thanh niên như: Nguyễn Văn Cừ, Đỗ Ngọc Du, Trần Cung đã về Hải Dương để truyền bá chủ nghĩa Mác Lênin và gây dựng cơ sở cách mạng. Từ đó, chủ nghĩa Mác Lênin được truyền bá sâu rộng trong quần chúng nhân dân Hải Dương.

Với sự ra đời và hoạt động tích cực của Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên và các tổ chức quần chúng cách mạng, phong trào đấu tranh ở Hải Dương những năm 1928-1929 đã có chuyển biến mạnh mẽ. Nhiều hình thức đấu tranh phong phú như: phong trào của nông dân đòi giảm tô, giảm thuế, chia lại ruộng công. Ở những nơi diễn ra mít tinh đều treo cờ búa liềm, giải truyền đơn, dán áp phích của cách mạng.

Như vậy, có thể khẳng định rằng, bằng việc tuyên truyền, giác ngộ thông qua phân phát cuốn “Đường Kách mệnh” của đồng chí Nguyễn Ái Quốc và nhiều tài liệu khác về Hải Dương từ những năm 1927-1929, đồng chí Nguyễn Lương Bằng là một trong những người đầu tiên truyền bá chủ nghĩa Mác Lênin vào tỉnh nhà.

Nhờ vậy, Hải Dương sớm có chi bộ đảng để lãnh đạo phong trào cách mạng. Ngay sau Hội nghị thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam (ngày 03/02/1930), tại khu mỏ Mạo Khê (Đông Triều, Hải Dương), đồng chí Nguyễn Văn Cừ đã thành lập chi bộ Đảng Cộng sản - gọi là Chi bộ Mạo Khê, gồm 5 đồng chí, đồng chí Đặng Châu Tuệ được chỉ định làm Bí thư. Đầu tháng 3/1930 tại làng Đọ Xá (xã Hoàng Tân, Chí Linh) đồng chí Trần Cung cũng thành lập chi bộ Đảng Cộng sản gồm 3 đồng chí, đồng chí Nguyễn Văn Lừu được chỉ định làm Bí thư. Đây là hai chi bộ Đảng Cộng sản đầu tiên ở Hải Dương.

Năm 1931, nhiều cán bộ, đảng viên, quần chúng cách mạng ở Hải Dương bị địch bắt; cơ sở cách mạng, cơ sở đảng đa số bị vỡ. Tháng 5-1931, đồng chí Nguyễn Lương Bằng bị mật thám Pháp bắt ở Thượng Hải, rồi chuyển về giam giữ ở Sài Gòn (tháng 7/1931), Hoả Lò (Hà Nội tháng 8/1931). Cuối năm 1931, chúng lại chuyển đồng chí từ Hoả Lò (Hà Nội) về Nhà tù Hải Dương. Ở Nhà tù Hải Dương, đồng chí đã vận động tù nhân tuyệt thực tập thể, đấu tranh đòi bọn cai tù phải bỏ cùm, bỏ xích; đòi có nón và áo tơi khi đi làm, có chăn chiếu để ngủ, có bát đĩa khi ăn cơm... Cuộc đấu tranh thắng lợi, bọn cai ngục phải nhân nhượng những yêu sách của tù nhân. Đây là cuộc đấu tranh có tổ chức đầu tiên do đồng chí Nguyễn Lương Bằng lãnh đạo và giành được thắng lợi ngay trong ngục tù, là một tiếng vang lớn trong thanh niên trí thức yêu nước và các tầng lớp nhân dân Hải Dương thời bấy giờ.

 Tháng 6/1932, toà án Hải Dương đưa đồng chí Nguyễn Lương Bằng ra xét xử. Với bản lĩnh trung kiên của người chiến sỹ cộng sản, kẻ thù không có chứng cứ cụ thể để buộc tội, nhưng chúng vẫn xử đồng chí tù chung thân. Sau đó chúng giải đông chí về Hoả Lò (Hà Nội). Ngày 25/12/1932, đồng chí Nguyễn Lương Bằng và một số đồng chí khác vượt ngục Hoả Lò thành công.

Ra khỏi nhà tù đế quốc, ngày 01/1/1933 đồng chí về xã Phạm Kha (Thanh Miện), tìm đến nhà ông Cửu Tần (một tù nhân trước đó đã được đồng chí giác ngộ ở Nhà tù Hải Dương) để nhờ liên lạc với người nhà ở Đoàn Tùng (Thanh Miện) tiếp tục hoạt động. Từ Thanh Miện, đồng chí sang ấp Dọn (nay là ấp Kim Dương), xã Thái Dương, huyện Bình Giang để xây dựng cơ sở cách mạng. Tại đây, hàng ngày đồng chí Nguyễn Lương Bằng cùng với nhân dân trong ấp gánh phân, phát bờ, nhổ mạ, đập lúa... giúp đỡ bà con nông dân và tuyên truyền cách mạng cho họ. Ngược lại, nhân dân ở đây cũng hết lòng thương yêu, giúp đỡ đồng chí và tạo mọi điều kiện thuận lợi để đồng chí hoạt động. Với sự cố gắng của bản thân và sự giúp đỡ của nhân dân trong ấp, giữa năm 1933, tại ấp Dọn đồng chí Nguyễn Lương Bằng cho xuất bản tờ báo “Công nông” và truyền đơn rồi gửi đi nhiều nới trong và ngoài tỉnh. Như vậy, báo “Công nông” là tờ báo cách mạng đầu tiên được đồng chí Nguyễn Lương Bằng tổ chức in ấn, phát hành tại Hải Dương, là tài liệu tuyên truyền quan trọng trong phong trào cách mạng ở Hải Dương trong những năm Đảng ta mới ra đời.

Cuối năm 1933, trong một chuyến đi công tác lên Bắc Giang, đồng chí Nguyễn Lương Bằng lại bị địch bắt, bị giam cầm, đánh đập, tra tấn hết sức dã man trong các nhà tù Bắc Giang, Hoả Lò (Hà Nội), Sơn La. Sự hà khắc của ngục tù đế quốc đã không lay chuyển được khí tiết của đồng chí Nguyễn Lương Bằng- người chiến sỹ cộng sản luôn trung thành với Đảng, với sự nghiệp cách mạng, với giai cấp công nhân và nhân dân lao động. Không những giữ vững khí tiết cách mạng, mà ở đâu, đồng chí cũng vận động tù nhân đấu tranh chống chế độ hà khắc của nhà tù và giác ngộ được một số cai tù đi theo cách mạng.

Tháng 8/1943, đồng chí Nguyễn Lương Bằng một lần nữa vượt ngục thành công. Ra tù, đồng chí tiếp tục hoạt động cách mạng và lần lượt được cử giữ các chức vụ quan trọng của Đảng và Nhà nước cho đến khi qua đời (ngày 20/7/1979).

Những năm tháng hoà bình, xây dựng, đồng chí Nguyễn Lương Bằng đã nhiều lần về thăm và làm việc với Đảng bộ, nhân dân Hải Dương; với cán bộ, nhân dân xã Thanh Tùng- nơi đồng chí sinh ra và lớn lên; với các cụ, các ông, các bà và các cháu trong họ tộc. Mỗi lần về thăm, đồng chí lại động viên, thăm hỏi, khuyên nhủ mọi người gắng sức đoàn kết cùng toàn đảng, toàn dân thực hiện bằng được lý tưởng của Đảng là xây dựng thành công chủ nghĩa cộng sản và mọi người có cuộc sống bình đẳng, ấm no, hạnh phúc.

Trong nhiều lần về thăm, có hai lần đáng ghi nhớ nhất. Lần thứ nhất, vào tháng 12-1958, đồng chí về quê (Thanh Tùng) gặp gỡ các đồng chí trong Ban Chi uỷ chi bộ, các đồng chí cán bộ Uỷ ban hành chính xã và một số gia đình tiêu biểu của phong trào xây dựng tổ đổi công, hợp tác xã nông nghiệp. Đồng chí phân tích rõ nhiệm vụ cải tạo xã hội chủ nghĩa là đưa nông dân vào làm ăn tập thể, là xây dựng ba ngọn cờ hồng ở nông thân, để nhân dân có cuộc sống ấm no, hạnh phúcv.v…

Lần thứ hai là vào cuối năm 1977 đồng chí về thăm, nói chuyện với cán bộ và nhân dân huyện Thanh Miện. Đồng chí biểu dương những thành tích mà Đảng bộ và nhân dân Thanh Miện đạt được trong năm 1977, đồng thời đồng chí nêu lên nhiệm vụ chủ yếu và những giải pháp để thực hiện trong năm 1978 cũng như những năm tiếp theo.

Trong suốt cuộc đời hoạt động của mình, đồng chí Nguyễn Lương Bằng luôn là một chiến sỹ cách mạng kiên cường, là một nhà lãnh đạo sáng suốt của cách mạng Việt Nam; đồng chí luôn gần gũi và quan tâm tới mọi người, dành trọn tình thương yêu với Đảng, với dân. Đối với Hải Dương, đồng chí là một trong những người đầu tiên truyền bá chủ nghĩa Mác Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh vào quần chúng nhân dân bằng cuốn “Đường Kách mệnh”, báo “Thanh niên” và tờ báo “Công nông”.

Tháng 12-1960, Uỷ ban Hành chính tỉnh Hải Dương quyết định thành lập Nông trường Quốc doanh để khai thác lâm thổ sản ở khu vực Bãi Chám, xã Cộng Hoà, huyện Chí Linh, lấy tên là Nông trường Sao Đỏ- biệt danh của cố Phó Chủ tịch nước Nguyễn Lương Bằng. Nay là phường Sao Đỏ, thị xã Chí Linh, tỉnh Hải Dương.

Năm 1995, Tỉnh uỷ Hải Hưng (nay là tỉnh Hải Dương) quyết định xây dựng Nhà tưởng niệm Cố Phó Chủ tịch nước Nguyễn Lương Bằng tại quê hương và ngày 06/9/1996.

Năm 2000, Uỷ ban nhân dân tỉnh Hải Dương ra quyết định hàng năm trao giải thưởng báo chí, lấy tên là giải báo chí Nguyễn Lương Bằng, để ghi nhớ công lao người xuất bản tờ báo cách mạng đầu tiên ở địa phương.

 

In trang Quay lại Lên trên
Trang chủ Liên hệ Sơ đồ Site
na